Een volledig beeld van antroposofische geneeskunde geven in dit kort bestek is moeilijk. Ik zal aan de hand van een casus proberen over te brengen, hoe een antroposofisch arts werkt en denkt.

We kijken wel anders naar de patiënt als onze reguliere collega’s. Deze laatsten zullen vooral letten op objectieve meetbare grootheden zoals temperatuur, labowaarden, scanbeelden, … enz. Hiermee is uiteraard niets mis, maar het beperkt wel het blikveld. Als voorbeeld nemen we een patiënt met hoofdpijn.

In de antroposofie proberen we zo breed mogelijk waar te nemen, zonder vooringenomenheid. En “breed” is zeer breed; hoe is zijn biografie? Hoe is zijn spirituele ontwikkeling, of juist niet? Hoe is zijn manier van lopen? Is dit zwaar of springerig? Mogelijk geeft dit een aanduiding hoe aards hij gericht is. Hoe is de temperatuur van zijn voeten? Dit geeft een goede aanduiding hoe hij in zijn lichaam zit, zijn incarnatie. Hoe ademt hij? Kan hij loslaten? Ademt hij oppervlakkig? Is hij verkrampt? Is hij angstig? Praat hij veel, zonder veel inhoud? Zo krijgen we van onze concrete hoofdpijn-patiënt een beeld: hij voelt koud aan, is angstig, en benadert alles nogal rationeel.

Hoe gaan we met zo iemand aan de slag? Als eerste aangrijpingspunt nemen we de warmte. Warmte helpt hem in zijn lichaam komen. We gaan hem in de eerste plaats ook door een uitwendige behandeling warmte aanbieden: bv. inwrijvingen van de onderste ledematen met malva-olie, koperzalf aan zijn voeten, mosterd-voetbaden. Dit zijn allen middelen die een warmte-kwaliteit in zich dragen. Als we het voetbad dan nog kunnen laten geven door een liefhebbende partner, is dat een belangrijke meerwaarde in de therapie. Dan gaat het immers over menselijke warmte! Daarnaast proberen we hem enthousiast te maken voor bepaalde activiteiten bv. tuinieren, bijen kweken, … Zo kunnen we hem ook uit zijn hoofd krijgen. Enthousiasme is geestelijke warmte.

Welke planten gebruiken we? En voor wat? We steunen bij deze keuze op de verschijningsvorm van de plant. Als arts gaan we middelen observeren, eraan ruiken, ze proeven ev. natekenen. Soms dagelijks,… tot we een band krijgen met die plant. Dan pas kunnen we met die bewuste plant therapeutisch iets. De plant gaat spreken. We maken hem tot vriend. In deze casus zoeken we een plant die veel “warmte”-kwaliteit in zich heeft. Mosterd is zo’n plant. Als we op mosterdzaad kauwen proeven we scherpe zwavelachtige stoffen (mosterd-glycosiden) . De plant ademt zwavel, fosfor en aromatische oliën. Het lijkt wel een “vulkaan” ! We onderzoeken zo ook op een gelijkaardige manier: mineralen, metalen en dierlijke producten (bv Apis, formica, … ) De antroposofische geneeskunde gebruikt ook de potentialisatie zoals in de homeopathie.

Daarnaast werd onze patiënt ook behandeld met

Bij gans deze benadering is het belangrijk, om niet de symptomen te onderdrukken, maar hem te gidsen op “zijn” levensweg.

We steunen hiervoor ook op de salutogenese (het zelf-genezend vermogen van de patiënt). Als arts kunnen we hoogstens de weg wijzen. Hem zaken aanbieden, die dienstbaar zijn.

Bijzonder in deze casus is dat zijn hoofdpijn veel beter was na de ritmische massage. Hij was niet meer angstig of verkrampt en had warme voeten … en werd imker.

L. B.